Pobierz najnowszą wersję flashplayer'a Flash

Promieniotwórczość materiałów budowlanych

Zagadnienie występowania naturalnej promieniotwórczości w środowisku człowieka, w tym również w surowcach i materiałach, z których budujemy domy, obejmuje różne aspekty. Wiedza na temat promieniotwórczości umożliwi świadome kontrolowanie i wyeliminowanie ewentualnych zagrożeń. Rozpadem promieniotwórczym nazywamy samorzutnie zachodzącą przemianę jądra atomu pierwiastka, w wyniku której emituje ono cząstkę α (jądro helu), elektron (promieniowanie β) lub falę elektromagnetyczną (promieniowanie γ). Nuklidy ulegające rozpadowi promieniotwórczemu noszą nazwę izotopów promieniotwórczych albo radioaktywnych. Człowiek od początku swojego istnienia poddawany był oddziaływaniu promieniowania jonizującego docierającego do niego zarówno z kosmosu (tzw. promieniowanie kosmiczne), jak i ze skorupy ziemskiej, która zawiera wiele naturalnych pierwiastków promieniotwórczych. Promieniowanie jonizujące w normalnej sytuacji (tzn. gdy nie występują awarie elektrowni jądrowych lub innych obiektów jądrowych) nie stanowi głównego zagrożenia dla zdrowia, szczególnie w porównaniu z tymi, których przyczyną może być skażenie środowiska (np. substancjami chemicznymi). Radon, jedyny gazowy, naturalny pierwiastek promieniotwórczy jest gazem szlachetnym – nie reaguje z innymi związkami. Jest niewidoczny, nie ma zapachu i smaku. Nie wpływa bezpośrednio na nasz organizm. Rozpada się, emitując cząstki alfa, na krótko życiowe pochodne, które następnie łączą się z aerozolami i wnikają do układu oddechowego. Ten proces może stanowić zagrożenie dla zdrowia w przypadku występowania wyższych stężeń radonu, a w konsekwencji jego pochodnych w pomieszczeniach, w których spędzamy większość czasu. Źródłem promieniowania jonizującego w budynkach, w których statystycznie spędzamy około 80% czasu, jest przede wszystkim podłoże, na którym posadowiony jest obiekt oraz materiały konstrukcyjne, z których jest zbudowany. Naturalne izotopy promieniotwórcze zawarte w podłożu, mające największe znaczenie to uran i rad. Wielkość ekshalacji (wydobywania się) radonu z gruntu jest zależna od miejsca (rodzaj gleby, geologia podłoża) oraz od warunków atmosferycznych (ciśnienie, siła i kierunek wiatru, wilgotność, obecność pokrywy śnieżnej itp.). Drogi jego wnikania do wnętrz to m.in.:

  • pęknięcia i szczeliny wylewki betonowej,
  • luki i szpary konstrukcyjne w budynku,
  • pęknięcia w ścianach mających bezpośredni kontakt z podłożem,
  • szczeliny w ścianach,
  • nieszczelności wokół rur kanalizacyjnych.

W celu ograniczenia narażenia populacji na promieniowanie jonizujące spowodowane przebywaniem w budynkach mieszkalnych i budynkach użyteczności publicznej wprowadzono normy określające maksymalne dopuszczalne zawartości naturalnych pierwiastków promieniotwórczych: 226Ra, 228Th i 40K w materiałach budowlanych. Zawarte są one w rozporządzeniu Rady Ministrów z 2 stycznia 2007 r. (Dz U nr 4, poz. 29) w sprawie wymagań dotyczących zawartości naturalnych izotopów promieniotwórczych (potasu 40K, radu 226Ra i toru 228Th) w surowcach i materiałach stosowanych w budynkach przeznaczonych na pobyt ludzi i inwentarza żywego, a także w odpadach przemysłowych wykorzystywanych w budownictwie oraz kontroli zawartości tych izotopów oraz Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie Dział VIII Rozdział 3.


Fragment publikacji dr Krzysztof Kozak, dr Jadwiga Mazur
Instytut Fizyki Jądrowej im. Henryka
Niewodniczańskiego Polskiej Akademii Nauk
Laboratorium Ekspertyz Radiometrycznych
http://radon.ifj.edu.pl

Do pobrania dokumenty:

Pobierz najnowszą wersję flashplayer'a Flash